Τα 10 + 1 νησιά του Αργοσαρωνικού:
Σαλαμίνα

Στη θαλασσινή γειτονιά µας, τον Αργοσαρωνικό, υπάρχουν δέκα νησιά, µικρά και µεγάλα, κατοικηµένα και ακατοίκητα, συν ένα η Λαγούσα µε τα πέντε κοµµάτια της, την οποία δεν αναφέρει κανένα γεωγραφικό, ούτε ιστορικό, κείµενο. Μερικά από αυτά τα νησιά, έχουν παίξει πρωτεύοντα ρόλο στην ιστορία της Ελλάδας, από την αρχαιότητα µέχρι τους νεότερους χρόνους. Στις µέρες µας, αυτά τα νησιά είναι προσφιλή σε πολλούς από τους κατοίκους της Αθήνας και όχι µόνο, καθώς και εύκολοι προορισµοί για πολλούς ιστιοπλόους. Τα νησιά του Αργοσαρωνικού, είναι από τα ωραιότερα στη θάλασσα, µε µόνο ‘µειονέκτηµα’ ότι τα πολυ-γνωρίζουµε σαν τα νησιά στην πόρτα µας! Οι ιστιοπλόοι έχουµε χαρεί τα αργοσαρωνίτικα νησιά, είτε σαν προορισµούς αγώνων, είτε σαν σηµεία αναφοράς, ώστε να αξίζει τον κόπο µιας ενασχόλησης µε καθένα από αυτά. Θα το επιχειρήσω, παρά το ότι δεν διαθέτω τα κατάλληλα εργαλεία γνώσης, αλλά µαζεύοντας ιστορικές πληροφορίες και στοιχεία από προσωπική εµπειρία. Η σειρά παρουσίασης, είναι το µέγεθος και ο ρόλος που έπαιξε το καθένα τους στους προϊστορικούς και στους ιστορικούς χρόνους, έτσι δικαιωµατικά και χωρίς δυσκολία θα αρχίσω από τη Σαλαµίνα.

1.ΣΑΛΑΜΙΝΑ

Η Σαλαµίνα είναι το κοντινότερο νησί στην Αττική και, αν κοιτάξει κανείς τον χάρτη, κυριολεκτικά µπλέκεται στα πόδια της. Με έκταση 95 τετραγωνικά χιλιόµετρα είναι το µεγαλύτερο νησί του Αργοσαρωνικού και µε τους 40.000 µόνιµους κατοίκους, το πιο πυκνοκατοικηµένο στην Ελλάδα. Οι αναφορές στη Σαλαµίνα χάνονται στο βάθος της ιστορίας. Το όνοµα δόθηκε από τον Κυχρέα για να τιµήσει τη µητέρα του Σαλαµίνα, που ήταν αδελφή της Αίγινας και µία από τις 50(!) κόρες του θεού Ασωπού. Το νησί συναντάται στην ιστορία και µε τα ονόµατα Πιτυούσα, Σκιράς και Κυχρειά. Στην αρχαιότητα ήταν γνωστή και σαν Κούλουρη, κάποιοι τη λένε ακόµα, από το ακρωτήρι «Κόλουρις άκρα», τη σηµερινή Πούντα, όπου ήταν χτισµένη η αρχαία πόλη και το λιµάνι. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το όνοµα δεν είναι ελληνικό, αλλά παραφθορά του σηµιτικού Ba-al Shalam και σηµαίνει τόπος ειρήνης. Ο Όµηρος τα πήγαινε πολύ καλά µε την «αµφίρητο Σαλαµίνα» και το φηµισµένο παιδί της τον Αίαντα, τον σπουδαιότερο ήρωα του Τρωικού Πολέµου, µετά τον Αχιλλέα. Στη Σαλαµίνα βασίλεψε, πριν από τον Αίαντα ο πατέρας του Τελαµώνας, ο οποίος έφυγε από την Αίγινα, γιατί είχε σκοτώσει τον ετεροθαλή αδελφό του, πήγε στο νησί όπου έγινε βασιλιάς και παντρεύτηκε την Ερίβοια µε την οποία απέκτησε τον Αίαντα, ενώ µε την Ησιόνη απέκτησε τον Τεύκρο, ο οποίος ίδρυσε και τη Σαλαµίνα στην Κύπρο. Ο Αίας ήταν ένας από τους µνηστήρες της Ωραίας Ελένης, δεµένος µε όρκο να υπερασπιστεί τη ζωή και την τιµή της, «µέγας, πελώριος και έρκος Αχαιών». Μονοµάχησε µε τον Έκτορα και δεν τελείωσαν γιατί σκοτείνιασε. Ο Έκτορας του χάρισε το σπαθί του . Ο Αίας τρελάθηκε, γιατί τα όπλα του Αχιλλέα µετά τον θάνατο του, δόθηκαν στον Οδυσσέα, αντί σ’ αυτόν και οδηγήθηκε στην αυτοκτονία µε το σπαθί-δώρο του Έκτορα. Γι’ αυτό το γεγονός ο Σοφοκλής έγραψε την τραγωδία “ΑΙΑΣ”, µε τον συγκλονιστικό µονόλογο µπροστά στο στηµένο και φρεσκοακονισµένο σπαθί, το έτοιµο για την αυτοκτονία. Ο Αίας το κοίταξε και είπε: «Ο µεν σφαγεύς έστηκεν η τοµώτατος γένοιτ΄ αν, εί τω και λογίζεσθαι σχολή…» και παρακάτω, απευθυνόµενος στον ήλιο, του ζήτησε να στείλει µηνύµατα για τον θάνατο του, στον πατέρα του, την τροφό του, τον Τεύκρο και τη γη του τη Σαλαµίνα: «…συ δ΄, ώ τον αιπύν ουρανόν διφρηλατών ήλιε, πατρώαν την εµήν όταν χθόνα ίδης…». Στη σύγχρονη εποχή η Σαλαµίνα ποτέ δεν έγινε ‘in’ και θα µπορούσε να πει κανείς ευτυχώς.

Η Σαλαµίνα γέννησε και τον τραγικό ποιητή, τον Ευριπίδη, τον οποίο στη συνέχεια εξόρισε, κατά την προσφιλή τακτική των αρχαίων Ελλήνων, στη σπηλιά πάνω από τα Περιστέρια, όπου έγραψε αρκετές από τις τραγωδίες του.

Ένα άλλο γεγονός δεµένο µε τη Σαλαµίνα , αλλά παγκόσµιου ενδιαφέροντος, είναι η ναυµαχία της. Εκεί το 480 π.χ. γράφτηκε η πορεία της ανθρωπότητας, αφού σταµάτησαν οριστικά οι βλέψεις των Περσών προς τον δυτικό κόσµο. Οι Πέρσες δεν διεκδικούσαν να υποτάξουν µόνο την Ελλάδα, αλλά να προωθηθούν προς τον ευρωπαϊκό χώρο και αν αυτό συνέβαινε η Δύση δεν θα εξελισσόταν µε βάση τον Ελληνορωµαϊκό Πολιτισµό, αλλά τον Περσικό. Εκεί στο στενό της Σαλαµίνας γράφτηκε ο τρόπος µε τον οποίο εξελίχτηκε ο δυτικός πολιτισµός. Τα λίγα και µικρά ελληνικά πλοία µε την ευφυία των Ελλήνων, κατατρόπωσαν τον πανίσχυρο περσικό στόλο και έκοψαν οριστικά την πορεία των Περσών προς την Ευρώπη. Ο Ξέρξης, από τον θρόνο του στο όρος Αιγάλεω, έβγαλε τα συµπεράσµατα και πήρε τις οριστικές του αποφάσεις, πειθόµενος ότι ο δρόµος προς τη Δύση που περνούσε από την Ελλάδα, ήταν κλειστός. Δεν γνωρίζω αν το αποτέλεσµα της Ναυµαχίας της Σαλαµίνας έχει προβληθεί όσο χρειάζεται και έχει κατανοηθεί όσο πρέπει από τον δυτικό κόσµο. Εµείς πάντως οι Έλληνες στον χώρο όπου είχε συγκεντρωθεί ο στρατός πριν επιβιβαστεί στα πλοία, τον χρησιµοποιούµε σαν διαλυτήρια πλοίων, ενώ λίγα µέτρα πιο πέρα είναι σκορπισµένα θραύσµατα αρχαίων µαρµάρων και όποιος θέλει ρίχνει και κανένα κοµµάτι στο φορτηγάκι του! Ας είναι, κάθε πέτρα της στεριάς και κάθε σταγόνα της θάλασσας σε τούτο τον τόπο, έχει µια ατέλειωτη και γοητευτική ιστορία, που εµείς δεν την καταλαβαίνουµε, δεν την προσέχουµε και όλα τα φορτώνουµε στον Elgin!

Ας δούµε και τη Σαλαµίνα του σήµερα. Είναι καλυµµένη από πευκοδάση και περιτριγυρισµένη από πανέµορφους κόλπους και ακρογιαλιές. Η επίσκεψη µε σκάφος στις νότιες και ανατολικές ακτές της, όπου η θάλασσα είναι καθαρή, είναι ιδανική και οι διακοπές εκεί όµορφες και ξεκούραστες. Μερικά από τα αξιοθέατα της Σαλαµίνας είναι:

1. Η Μονή Φανερωµένης στα ΒΔ και απέναντι από τη Νέα Πέραµο.

2. Κοντά και πριν από τη Μονή η ωραία παραλία Ψιλή Άµµος.

3. Ανάµεσα στη Φανερωµένη και στην Ψιλή Άµµο, υπάρχει σε παρακµή και εγκατάλειψη το σπίτι που πέρασε τα τελευταία 15 χρόνια της ζωής του ο Άγγελος Σικελιανός και δηµιούργησε το µεγαλύτερο µέρος του έργου του. Δυστυχώς ένα από τα ανεπτυγµένα αθλήµατα του ελληνικού κράτους και των πνευµατικών ιδρυµάτων, είναι η αδιαφορία για τους αξιόλογους Έλληνες και τα σπουδαία έργα τους.

4. Τα Περιστέρια είναι ένα πανέµορφο και κοντινό µέρος για τους ιστιοπλόους. Ο κόλπος κλείνεται από τις δύο βραχονησίδες, ενώ το νερό και ο βυθός πεντακάθαρα. Την τελευταία δεκαπενταετία, τα καλοκαίρια, υπάρχει συνωστισµός από σκάφη τα Σαββατοκύριακα, αλλά και πάλι δεν παύει να είναι ωραία. Πάνω από τα Περιστέρια η σπηλιά του Ευριπίδη αγναντεύει τον Σαρωνικό. Οι πρόσφατες ανασκαφές απέδειξαν ότι η σπηλιά χρησιµοποιείτο από τη Νεολιθική Εποχή µέχρι και τη Φραγκοκρατία. Παρά το ότι ο Ευριπίδης εξορίστηκε εκεί, φαίνεται ότι του άρεσε η διαµονή και εκεί έγραψε και τον “Ιππόλυτο”, ενώ βρέθηκε και κοµµάτι από το κύπελό του µε το όνοµά του γραµµένο πάνω. Λίγα µέτρα χαµηλότερα από τη σπηλιά, υπάρχει µικρή πηγή, ενώ ιστορικά αναφέρεται ότι υπήρχε «κρηναία εγκατάσταση».

5. Άλλο µέρος για επίσκεψη µε σκάφος είναι τα Κανάκια, όπου απεκάλυψαν οι ανασκαφές ευρήµατα του ανακτόρου του Αίαντα.

6. Στο Αιάντειο υπάρχει και η ελιά της Όρσας, που λέγεται ότι είναι ηλικίας 2.500 χρόνων, δηλαδή ο µόνος εν ζωή µάρτυρας της ναυµαχίας!

7. Και το Πέρανι µε τον βράχο Πέρα στη µέση, είναι καλός Σαββατοκυριακάτικος προορισµός για τους ιστιοπλόους.

Αυτά είναι λίγα λόγια και λίγες πληροφορίες για την αµφίρρυτο Σαλαµίνα.

Previous Post Next Post