Βλέπετε τα συννεφάκια πάνω στον Προφήτη Ηλία, αύριο θα βγάλει αέρα, λέει ο καπετάν Αντρέας, ψαράς από τον πατέρα του και τον παππού του.

Οι παλιοί, κοίταζαν τον ουρανό, ένιωθαν τον καιρό και έκαναν τις εµπειρικές προβλέψεις τους, όχι πάντα αβάσιµες. Μίλαγε η εµπειρία µιας παράδοσης χρόνων. Σήµερα η επιστηµονική µετεωρολογία έχει κάνει µεγάλη πρόοδο, καταλαβαίνουµε όλο και περισσότερο την φυσική της ατµόσφαιρας, έχουµε ισχυρότερους υπολογιστές που µας επιτρέπουν να κάνουµε δύσκολες προσοµοιώσεις και να είµαστε ικανοί να προβλέπουµε τον καιρό για τις 2-3 προσεχείς µέρες µε ακρίβεια.

Πριν πάµε παρακάτω, τα µετεωρολογικά δελτία, τα αρχεία gribs, και οι τόσες εφαρµογές στα τηλέφωνα και tablettes, δεν απαλλάσσουν τον σηµερινό ιστιοπλόο να κοιτάει πρωταρχικά τον ουρανό και την θάλασσα µε τον ίδιο τρόπο όπως ο καπετάν Αντρέας. Μετά ρίχνουµε µια µατιά στον µετεωρολογικό χάρτη που τον παρακολουθούµε µέρες τώρα και σχηµατίζουµε µια προσωπική γνώµη για το τι συµβαίνει. Ας υπενθυµίσω δυο τρείς πολύ βασικές έννοιες. Η κύρια µεταβλητή που µας ενδιαφέρει είναι η ατµοσφαιρική πίεση. Την µετράµε σε mbar(mb), ή εκτο-Pascal(hPa) και παλαιοτέρα σε χιλιοστά του υδράργυρου (mmHg). Η µέση τιµή της στην επιφάνεια της θάλασσας είναι 1013,25hPa = 1013,25mb = 760mmHg. Πάνω από την µέση τιµή µιλάµε για υψηλές πιέσεις, αντικυκλώνα ή ψηλό βαροµετρικό (Η), ισοδύναµο µε καλό καιρό και κάτω από την µέση τιµή µιλάµε για χαµηλές πιέσεις, χαµηλό βαροµετρικό (L), που σηµαίνει ότι ο καιρός θα χαλάσει. Στον χάρτη θα βρούµε τις ισοβαρείς γραµµές, που προκύπτουν από την γραµµική ένωση των τόπων εκείνων οι οποίοι έχουν την ίδια ατµοσφαιρική πίεση κατά την ίδια στιγµή. Η κατεύθυνση του αέρα είναι σχεδόν εφαπτόµενη σε αυτές τις γραµµές. Στο βόρειο ηµισφαίριο, ο αέρας περιστρέφεται όπως οι δείκτες του ρολογιού γύρω από το κέντρο ενός υψηλού βαροµετρικού και αντίθετα γύρω από ένα χαµηλό. Έτσι εάν είµαστε ανατολικά από ένα χαµηλό βαροµετρικό θα έχουµε νοτιά και βοριά εάν είµαστε ανατολικά από ένα υψηλό. Όσο πιο κοντά είναι οι ισοβαρείς τόσο πιο πολύ αέρα θα έχουµε. Με την πλάτη γυρισµένη στον αέρα, στο βόρειο ηµισφαίριο, αριστερά έχουµε το χαµηλό βαροµετρικό και δεξιά το υψηλό!

Παίρνω ένα παράδειγµα από πέρυσι. Σήµερα 16 Μαρτίου 2021, έχουµε δυτικό, Πουνέντη. Γιατί; Ένα βαροµετρικό χαµηλό είναι πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα, ένα υψηλό πάνω από τον Βισκαϊκό Κόλπο. Αποτέλεσµα, εµείς έχουµε δυτικό και στη Νότια Γαλλία βοριά και ισχυρό µάλιστα γιατί συνδυάζει την επιρροή και των δυο βαροµετρικών που δίνουν αµφότερα βοριά. Με τον ίδιο µηχανισµό δηµιουργείται και το γνωστό µελτέµι. Με αυτό το παράδειγµα καταλαβαίνουµε ότι πρέπει να έχουµε µια πλατιά εικόνα και όχι µόνο τι καιρό κάνει στο Κάβο Ντόρο, που θέλουµε να περάσουµε. Αυτή την εικόνα βάζουµε στο µυαλό µας και βλέπουµε µέρα µε τη µέρα πως εξελίσσεται η κατάσταση. Σεπτέµβριος 2020, είµαι στη Μονεµβασιά, αρχές της βδοµάδας, Τρίτη 15 Σεπτεµβρίου 2020, φυσάει λίγο, κοιτάζω τον καιρό και βλέπω την κάτω αριστερή εικόνα. Ένα χαµηλό σχηµατίζεται στον κόλπο της Σύρτης. Την Παρασκευή, το χαµηλό θα γίνει ο µεσογειακός κυκλώνας Ιανός, εικόνα κάτω δεξιά, και θα καταστρέψει πολλά σκάφη στο Ιόνιο. Εµείς Τετάρτη βράδυ είµαστε καλυµµένοι στο Πόρτο Χέλι και οι φίλοι µου στο Ιόνιο έφυγαν βόρεια. Είχαµε 48 ώρες µπροστά µας!

Μέχρι στιγµής δεν κοίταξα σχεδόν καµία γραπτή πρόβλεψη, κανενός, µόνο τους χάρτες! Πίσω από κάθε πρόβλεψη είναι και ένα µετεωρολογικό µοντέλο. Για να κάνουν προβλέψεις οι µετεωρολόγοι θα χωρίσουν την ατµόσφαιρα σε κύβους, κουτάκια, µε κάποιο µήκος πλευράς που µετράµε σε χιλιόµετρα ή καλύτερα σε λεπτά της µοίρας. Στο εσωτερικό αυτού του κύβου θα λάβουν υπόψιν τους ότι ξέρουµε από την φυσική της ατµόσφαιρας, και θα τρέξουν προσοµοιώσεις για να προβλέψουν τον καιρό που θα κάνει σε µια ώρα, σε δυο ώρες, σε 10 µέρες. Φυσικά το τι συµβαίνει σε ένα κύβο επηρεάζει και τους αµέσους διπλανούς. Το τι συµβαίνει σήµερα σε ένα κουτάκι στον κόλπο του Μεξικού, διόλου απίθανο να επηρεάσει τον καιρό στο Ιόνιο 6 µέρες µετά. Ένα τοπικό φαινόµενο, λόγω της γεωγραφίας του εδάφους π.χ., που έχει διαστάσεις αρκετά µικρότερες από την πλευρά του κύβου, είναι αδύνατο να προβλεφθεί. Όσο πιο µικρή η πλευρά του κύβου τόσο µεγαλύτερη η ακρίβεια του µοντέλου αλλά τόσο και µεγαλύτερους υπολογιστές χρειαζόµαστε για να βρούµε µια λύση σε µερικές ώρες και όχι σε χρόνια! Έτσι έχουµε α) τα γενικά µοντέλα, που καλύπτουν όλη την γη, σε κύβους µε µεγάλες πλευρές και βάθος χρόνου µέχρι 10-14 µέρες, π.χ. το US GFS, το ευρωπαϊκό ECMWF, το καναδέζικο GEM, το γαλλικό Arpege και άλλα β) τα τοπικά µοντέλα µε µικρές πλευρές και περιορισµένο βάθος χρόνου µέχρι 2-4 µέρες, που λαµβάνουν υπόψιν την τοπολογία του εδάφους, νησιά, βουνά στενά, και καλύπτουν µια περιορισµένη περιοχή, π.χ. το WRF, COSMO, Aladin, IΚΟΝ-EU, NEMS, Skiron (του ΕΚΠΑ Αθηνών), Arome. Εκτός από την λύση των εξισώσεων, κάθε µοντέλο χρειάζεται για να ξεκινήσει τις αρχικές συνθήκες που επικρατούν. Η ακρίβεια των προβλέψεων εξαρτάται πολύ από την ακρίβεια των αρχικών συνθηκών που οι µετεωρολόγοι παίρνουν από σταθµούς εδάφους, πλοίων και δορυφόρων. Δεν είναι σπάνιο µια µετεωρολογική υπηρεσία, βασισµένη στην εµπειρία της, να επηρεάσει µε ‘το χέρι’ µια πρόβλεψη. Από κάτω θα βρείτε µια λίστα µοντέλων που γνωρίζω1.

GFS του αµερικανικού οργανισµού ΝΟΑΑ. Κάνει προβλέψεις για 10-15 µέρες και η πλευρά του είναι 25Km, ή 0,5ο. Συχνά τα τοπικά µοντέλα θα το χρησιµοποιήσουν σαν αρχικό σηµείο για τις προσοµοιώσεις τους.

ECMFW, το ευρωπαϊκό παρόµοιο µε το GFS. Πλευρά 0,5ο

WRF τοπικό µοντέλο, πλευρά 12Km, προβλέψεις για 5 µέρες, και πλευρά 4Km, προβλέψεις για 2 µέρες. Λαµβάνει υπόψιν την γεωγραφία. Το χρησιµοποιώ συχνά.

NEMS τοπικό µοντέλο, πλευρά 5Km, προβλέψεις για 3 µέρες

Arpège ανάλογο του WRF

ICON-EU γερµανικό τοπικό µοντέλο, πλευρά 7Km, προβλέψεις για 5 µέρες

Όταν λοιπόν ανοίγουµε το γνωστό Windy διαλέγουµε πρώτα το µοντέλο. Με ένα γενικό µοντέλο π.χ. ECMWF παίρνουµε µια γενική ιδέα του τι προβλέπεται για πολλές µέρες και κατόπιν κοιτάµε το NEMS ή το ICON-EU π.χ. για µεγαλύτερη ακρίβεια. Δεν ξεχνάµε να συγκρίνουµε τα µοντέλα έχοντας στον µυαλό µας ότι δεν είναι ευαγγέλιο! Όταν 2-3 µοντέλα συµφωνούν ότι στο Σούνιο θα έχει αέρα, η πιθανότητα να µην έχει είναι µικρή. Και πάντα κοιτάµε τον ουρανό!

Η πρόσβαση στα µοντέλα γίνεται µε διάφορες εφαρµογές που είτε σου δίνουν µασηµένα κουκιά, π.χ. meteo.gr, windy.com, Lamma είτε µας δίνουν πρόσβαση στα αρχεία gribs και κατόπιν χρειαζόµαστε µια εφαρµογή να τα διαβάσουµε. Σηµειωτέον τα αρχεία gribs περιέχουν πολλές άλλες πληροφορίες, ρεύµατα, θάλασσα, πιθανότητα καταιγίδας κτλ.

Πηγές πρόγνωσης που παίρνω τον καιρό:

Ελληνικό meteo
https://meteo.gr/anemologio.cfm

Ποσειδών https://poseidon.hcmr.gr/el η προτίµηση µου. Υπάρχει και η εφαρµογή Poseidon Weather 4.0 στο google play για Android

Windy https://www.windy.com/?37.766,24.769,7

Lamma ιταλικό αρκετά διαδοµένο στους ξένους ιστιοπλόους www.lamma.rete.toscana.it/mare/modelli/vento-e-mare

Windfinder και Windguru πιο πολύ για windsurf και παραλίες
a. www.windfinder.com/#7/37.9052/ 26.4661
b. www.windguru.cz/map/?lat=36.02155121382042&lon=26.813196482830126&zoom=6.5

Weather on line το αγγλικό site
https://www.wofrance.fr/meteo/marine

Οι περισσότερες προβλέψεις δίνουν την µέση τιµή του αναµενόµενου αέρα στα 10µ ύψος. Ο κανόνας λέει ότι προσθέτουµε 50% για τις ριπές! Η πρόγνωση των ριπών στην επιφάνεια του νερού είναι πιο αβέβαιη.

Υπάρχουν αρκετές εφαρµογές που επιτρέπουν να φορτώνει κανείς αρχεία gribs. Μερικά από αυτά τα αρχεία είναι δωρεάν και άλλα µε χρόνια ή µηνιαία συνδροµή. Πολλά από τα προγράµµατα ναυσιπλοΐας, Navionics boating, iNavX, TZiBoat, ISailor, OpenCPN, Scannav, µπορούν να φορτώσουν αρχεία gribs και µάλιστα προσφέρουν routing.

Δωρεάν αρχεία gribs για το µοντέλο WRF και το Skiron του ΕΚΠΑ είναι εδώ.
Το αγαπηµένο µου site!
https://openskiron.org/en/openwrf

Εφαρµογές φόρτωσης και ανάλυσης αρχείων gribs

W4D (AppleStore) Weather 4D, τρέχει σε iPad. Ετήσια συνδροµή για τοπικά µετεωρολογικά µοντέλα, φορτώνει δωρεάν αρχεία από το OpenSkiron επικοινωνεί µε ISailor, και iNavX, παίρνει και στέλνει tracks, έχει routing.

Xygrib https://opengribs.org/en/xygrib Για PC windows και δωρεάν. Το πιο ολοκληρωµένο.

Sailgrib https://www.sailgrib.com/ και PocketGrib για iPad.

Squid https://www.squid-sailing.com/en/

Και άλλα!

Εκτός από τον αέρα τα αρχεία gribs περιέχουν και άλλες πολύ χρήσιµες πληροφορίες πχ. την κατεύθυνση και το ύψος των κυµάτων που παίζουν πολύ σηµαντικό ρόλο στην εκτίµηση της εντάσεως της κακοκαιρίας και στην αντιµετώπισή της. Τα CAPE και CIN. Ένα CAPE ανώτερο του 2000 σηµαίνει µεγάλη πιθανότητα τοπικής καταιγίδας µε θυελλώδεις ανέµους.

Στις θάλασσες µας και σε όλη τη Μεσόγειο µε καλή κάλυψη του 4G, κοντά στις ακτές δεν είναι πρόβληµα να φορτώσουµε οποιοδήποτε αρχείο gribs. Μακριά από τις ακτές και στη µέση του Ατλαντικού θα χρειαστεί δορυφορικό τηλέφωνο και το κόστος ανεβαίνει.

Και το µελτέµι µας, η ετησία!

Ένα υψηλό βαροµετρικό στην Κεντρική Ευρώπη σε συνδυασµό µε ένα χαµηλό στη Νότιο Τουρκία θα δηµιουργήσουν βόρειους ισχυρούς ανέµους όπως σήµερα στη Νότια Γαλλία! Η παρουσία του είναι συνδεδεµένη µε το χαµηλό βαροµετρικό στη Νότια Τουρκία, που επηρεάζεται από τους µουσώνες στην Ινδία. Ο κόσµος είναι ένα µεγάλο χωριό για τα µετεωρολογικά φαινόµενα.

Το W4D σε εικόνες σε iPad

Σύγκριση Arpege και WRF µε W4D 16 Μαρτίου 2021

Πάµε Μήλο Routing και κατανοµή αέρα µε W4D 19 Μαρτίου 2021 5:30 πµ από Φάληρο.
Η καλύτερη διαδροµή δεν είναι η ευθεία.

Previous Post Next Post