Περιβαλλοντική Ναυτοσύνη

Η διαφύλαξη της ποιότητας των θαλασσών εξαρτάται τόσο από την περιβαλλοντική παιδεία των επισκεπτών τους, όσο και από τη βαθµίδα των τεχνολογικών εξελίξεων σε υλικά κατασκευής και λειτουργίας των σκαφών αναψυχής.

Η προετοιµασία των σκαφών πριν από τον απόπλου είναι σηµαντική και µε αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια είναι άρρηκτα συζευγµένη µε τον περιορισµό του περιβαλλοντικού αποτυπώµατος και τη διασφάλιση της δηµόσιας υγείας.

Εξάλλου η προστασία του περιβάλλοντος στις µέρες µας, δεν αποτελεί µόνο µια ήπια εθελοντική πρωτοβουλία αλλά µια εντατικά συντονισµένη προσπάθεια οργανικά συνδεδεµένη µε την ποιότητα και τη βιωσιµότητα των καθηµερινών µας δραστηριοτήτων.

Μέσω της διαδικασίας αυτής, διαµορφώνεται η Περιβαλλοντική Ναυτοσύνη, µια αξία παιδείας η οποία περιλαµβάνει όλες εκείνες τις περιβαλλοντικές ανησυχίες και δράσεις των ανθρώπων που αγαπούν τη θάλασσα και επιθυµούν να συµµετέχουν στην προστασία της.

Ας ξεκινήσουµε όµως από την αρχή και µεθοδικά να εντοπίσουµε τα εν δυνάµει σηµεία και τις λειτουργίες ενός σκάφους στα οποία µπορούµε να παρέµβουµε ώστε να εξασφαλίσουµε µια κατά το δυνατό αποτελεσµατική περιβαλλοντική ασπίδα.

Μηχανοστάσιο και σύστηµα πρόωσης

Η συντήρηση του µηχανοστασίου απαιτείται να πραγµατοποιείται σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα από τον κατασκευαστή ως προς την περιοδικότητα, τις οδηγίες και τα υλικά συντήρησης. Σε κάθε περίπτωση ο µακροσκοπικός έλεγχος διαρροών, διαβρώσεων σωληνώσεων και δεξαµενών, λειτουργίας των φίλτρων, επάρκειας λαδιού, επάρκειας ψυκτικών µέσων, αντοχής και σταθερότητας του ιµάντα, λειτουργίας της αντλίας και του φίλτρου θαλάσσης, λειτουργίας αντλιών σεντίνων, εµφράγµατος σωληνώσεων και ακροφυσίων από ανάπτυξη µικροοργανισµών, είναι σηµαντικό να πραγµατοποιείται συχνά και οπωσδήποτε πριν από τον απόπλου. Το σύστηµα πρόωσης ανεξάρτητα αν πρόκειται για συµβατικό ή υβριδικό, πρέπει να είναι καθαρό και ελεύθερο από ξένα σώµατα χωρίς διαρροές καυσίµων και λαδιών ικανό να ανταπεξέλθει στις λειτουργείες που θα απαιτηθούν κατά τη διάρκεια του πλου. Επίσης τα ηλιακά panel ή/και η ανεµογεννήτρια του σκάφους πρέπει να ελέγχεται ως προς την απόδοσή της για τη φόρτιση των συστοιχιών µπαταριών του σκάφους.

Γάστρα και κουβέρτα

Η γάστρα και η κουβέρτα αν και πρόκειται για διαφορετικά δοµικά στοιχεία του σκάφους εντούτοις έχουν κοινά προβλήµατα κυρίως από την ανάπτυξη µικροοργανισµών.
Η αντιµετώπιση του θέµατος στις επιφάνειες της γάστρας πραγµατοποιείται µε τη χρήση µουράβιας ή µεµβράνης η οποία απαιτεί περιοδική ανανέωση. Στην κουβέρτα η αντιµετώπιση γίνεται µε πιο συµβατικά µέσα και απαιτεί συχνή και ικανοποιητική πλύση µε τα κατάλληλα για τον σκοπό αυτό καθαριστικά µέσα. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στις συναρµογές και τις αρµολογήσεις καθώς και σε υπάρχουσες επιφανειακές φθορές του gelcoat και του teak. Πλέον, εκτός από τα διαβρωτικά θέµατα που προκαλούνται από την ανάπτυξη των µικροοργανισµών πάνω στις επιφάνειες του σκάφους δίνεται και ιδιαίτερη έµφαση για την παρεµπόδιση µετανάστευσης µικροοργανισµών µεταξύ των διαφόρων οικοσυστηµάτων που πρόκειται να επισκεφτεί το σκάφος κατά τη διάρκεια ενός πλου.

Εσωτερικοί χώροι και διακόσµηση

Η ποιότητα των εσωτερικών χώρων, τα χρησιµοποιούµενα υλικά αλλά και η ποιότητα της ατµοσφαίρας των εσωτερικών χώρων του σκάφους είναι επίσης ένας τοµέας µε σηµαντική βαρύτητα στον τοµέα του περιβάλλοντος και της υγείας των επισκεπτών. Πρέπει να λαµβάνεται µέριµνα ώστε τα χρησιµοποιούµενα υλικά δοµής και διακόσµησης του σκάφους να µπορούν ευκολά να συντηρηθούν, να καθαρίζονται και στο τέλος του κύκλου ζωής τους να ανακυκλώνονται. Λόγω του ιδιαίτερου περιβάλλοντος στο οποίο βρίσκεται το σκάφος µε υψηλά ποσοστά υγρασίας και αλατότητας δηµιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες ανάπτυξης µικροοργανισµών και µούχλας επιβαρύνοντας πρωτίστως την ποιότητα της εσωτερικής ατµόσφαιρας. Ως εκ τούτου είναι προφανές ότι ο επιµελής καθαρισµός και ο επαρκής αερισµός όλων των χώρων του σκάφους είναι επιβεβληµένοι ως µια συχνή πρακτική προκειµένου να µην αναπτύσσονται εστίες µόλυνσης.

Καθαριστικά προϊόντα και προϊόντα συντήρησης

Στο εµπόριο υπάρχουν καθαριστικά προϊόντα και προϊόντα συντήρησης του σκάφους τα οποία αν και παρέχουν ένα ικανοποιητικό αποτέλεσµα απόδοσης εφαρµογής, εντούτοις συχνά είναι επιβλαβή τόσο για το περιβάλλον όσο και για την υγεία. Είναι σαφές ότι η εφαρµογή των προϊόντων αυτών πρέπει να γίνεται σύµφωνα µε τις υποδείξεις του κατασκευαστή τους όσον αφορά τη δοσολογία αλλά και τα µέτρα ατοµικής προστασίας (µάσκα, γάντια, φόρµα κ.λπ.) για τον περιορισµό των αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία του χρήστη. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει επίσης να λαµβάνεται υπόψη ότι απαιτείται έρευνα αγοράς προκειµένου ο καταναλωτής να στρέφεται προς προϊόντα ήπιας περιβαλλοντικής όχλησης που περιέχουν συστατικά αλλά και έχουν παραχθεί µε µεθόδους που δεν επιβαρύνουν ή καταστρέφουν το θαλάσσιο περιβάλλον. Τα εν λόγω προϊόντα, εφαρµόζοντάς τα σε συνήθη επιβαρυµµένες επιφάνειες δεν υπολείπονται σε απόδοση σε σχέση µε τα συµβατικά προϊόντα ενώ παράλληλα σέβονται το περιβάλλον και τα οικοσυστήµατα. Παρά το γεγονός ότι οι φράσεις natural, non-toxic, biodegradable δεν έχουν θεσµική νοµιµοποίηση, εντούτοις είναι προτιµότερο να προµηθεύονται προϊόντα που τις αναγράφουν στην ετικέτα τους παρά όχι.

Διαχείριση άχρηστων υλικών, απορριµµάτων και ελαιωδών καταλοίπων

Η διαχείριση των άχρηστων υλικών, των απορριµµάτων και των ελαιωδών καταλοίπων αποτελεί ένα από τα σηµαντικότερα θέµατα που µπορεί να προκαλέσουν περιβαλλοντική υποβάθµιση. Αστικά ανακυκλώσιµα υλικά (µέταλλο, χαρτί, πλαστικό, ξύλο, ύφασµα), καλώδια, µπαταρίες, ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισµός, τενεκεδάκια υλικών συντήρησης και επιφανειακής κάλυψης, σωληνάρια σιλικόνης, εµποτισµένα στουπιά, παλαιά σχοινιά πρόσδεσης, παλαιά πανιά πλεύσης, σεντινόνερα αλλά και τα λύµατα από τους χώρους υγιεινής, πρέπει να διαχειρίζονται και να απορρίπτονται σύµφωνα µε τη νοµοθεσία αλλά και µε τους κανόνες ορθής περιβαλλοντικής πρακτικής.

Ευαίσθητα οικοσυστήµατα

Οι άνθρωποι της θάλασσας που διακατέχονται από την αξία της περιβαλλοντικής ναυτοσύνης, οφείλουν να σέβονται τα ευαίσθητα οικοσυστήµατα και τους χώρους αναπαραγωγής και διαβίωσης των θαλάσσιων ειδών. Καλό είναι η παρατήρηση των ευαίσθητων οικοσυστηµάτων να γίνεται από επαρκή απόσταση αλλά και η αγκυροβολία σε αυτά να πραγµατοποιείται µε τρόπο ώστε να µην διαταράσσεται ο πυθµένας, στον οποίο συχνά απαντώνται οι φωλιές των υδρόβιων οργανισµών. Στο πλαίσιο αυτό καλό είναι να προτιµάται η χρήση µόνιµων εγκατεστηµένων ρεµέτζων, αν και όπου υπάρχουν, έναντι της ελεύθερης παράκτιας αγκυροβολίας.

Εν κατακλείδι, λαµβάνοντας υπόψη ότι για να διαχειριστούµε µια δράση πρέπει αυτή να είναι µετρήσιµη, µια δηµιουργική πρόταση θα ήταν να καταγραφούν οι όποιες νοµικές και ηθικές περιβαλλοντικές υποχρεώσεις που απορρέουν από τη διαχείριση σκαφών και µε την µορφή λίστας ελέγχου να καταµετράται η επίδοση των υποχρεώσεων αυτών, δηµιουργώντας έτσι τις προϋποθέσεις να βελτιώνονται ή/και να αίρονται οι επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον.

Έτσι λοιπόν, συµβάλλουµε ενεργητικά στη διαµόρφωση της Περιβαλλοντικής Ναυτοσύνης, αλλά και στην προστασία της θάλασσας που όλοι αγαπάµε!

* Ο Επαμεινώνδας Δ. Μπανός είναι Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ, με δίπλωμα ειδίκευσης στην Περιβαλλοντική Ανάπτυξη και Πιστοποίηση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων σε χερσαίο και θαλάσσιο περιβάλλον καθώς και στη διαχείριση του Περιβαλλοντικού κινδύνου. Είναι κάτοχος διπλώματος Ιστιοπλοΐας και ενδιαφέρεται εμπράκτως για τη διάσωση των θαλασσών.
Previous Post Next Post
19 shares